Tóm tắt:

• Thời điểm làm việc: Nên đưa giải pháp nhà thông minh vào ngay từ lúc chốt bản vẽ mặt bằng và bắt đầu vẽ phần điện nước (M&E) để đi sẵn ống luồn dây và chừa vị trí tủ điện âm tường.
• Nên chọn có dây hay không dây: Biệt thự hoặc nhà diện tích lớn (> 200m²) nên dùng hệ thống đi dây tín hiệu riêng (chuẩn điện thông minh KNX) để bấm là ăn ngay, không bị chập chờn khi rớt mạng Wi-Fi.
• Hồ sơ bàn giao gồm: Bản vẽ vị trí công tắc/cảm biến trên mặt bằng, sơ đồ đi dây, bản vẽ tủ điện và chức năng phím & kịch bản nhà thông minh.
• Mục tiêu lớn nhất: Giảm bớt số lượng công tắc trên tường, vận hành tự động theo thói quen sinh hoạt và không bắt gia chủ phải phụ thuộc vào điện thoại.

Rất nhiều chủ biệt thự chỉ bắt đầu nghĩ đến việc làm nhà thông minh khi công trình đã hoàn thiện xong phần thô, chuẩn bị đóng trần thạch cao hoặc sơn tường. Lúc này muốn làm bài bản thì phải đục tường đi lại dây rất tốn kém, còn nếu chọn giải pháp gắn tạm công tắc không dây thì dùng một thời gian lại hay chập chờn, rớt mạng.

Thiết kế nhà thông minh thực chất là việc tính toán trước toàn bộ phần điều khiển đèn, rèm cửa, máy lạnh, âm thanh và an ninh ngay từ trên bản vẽ. Làm chuẩn từ đầu thì ngôi nhà vừa gọn gàng thẩm mỹ, vừa dùng bền bỉ 15–20 năm mà không lo sửa chữa chắp vá.

1. Ba tiêu chí quan trọng khi thiết kế nhà thông minh cao cấp

Một ngôi nhà thông minh tiện nghi thực sự không phải là nơi có quá nhiều đồ công nghệ phức tạp, mà là nơi mọi tiện ích phục vụ gia đình một cách êm ái, tự nhiên nhất:

Không phụ thuộc vào chiếc điện thoại

Bạn xây căn nhà tiền tỷ để nghỉ ngơi sau ngày dài làm việc, không phải để mỗi lần muốn bật đèn hay chỉnh máy lạnh lại phải mở khóa điện thoại rồi tìm ứng dụng. Một hệ thống thiết kế chuẩn sẽ tự vận hành theo thói quen: bước vào phòng ăn lúc tối thì đèn tự sáng mức ấm dịu; đêm ngủ dậy đi vệ sinh thì đèn chân tường tự sáng nhẹ để không làm chói mắt.

Gom gọn “rừng công tắc” trên tường

Ở những ngôi nhà làm điện kiểu cũ, mỗi phòng thường có từ 4 đến 6 cụm công tắc nhựa gắn cạnh nhau để bật từng line đèn, quạt, rèm… làm mất đi vẻ sang trọng của mảng tường ốp đá hay ốp gỗ. Khi thiết kế điện thông minh, toàn bộ các nút bấm đó được gom lại trong một phím bấm nhỏ gọn duy nhất, vừa bật tắt đèn, kéo rèm, vừa chỉnh được cả nhiệt độ phòng.

Không gian sống thoải mái, tốt cho giấc ngủ

Hệ thống máy lạnh được lập trình chạy phối hợp với hệ thống cấp gió tươi và lọc không khí. Khi gia đình ngủ say vào ban đêm, phòng ngủ luôn đủ oxy và độ ẩm vừa phải, không bị khô da hay ngột ngạt khi thức dậy.

2. Biệt thự nên chọn hệ thống có dây (KNX) hay không dây?

Trước khi xuống tiền làm hệ thống điện, gia chủ cần phân biệt rõ hai giải pháp phổ biến trên thị trường hiện nay:

Với biệt thự có diện tích sàn lớn và nhiều tầng, giải pháp đi dây KNX luôn là lựa chọn an tâm nhất vì bạn chỉ cần đầu tư một lần cho phần hạ tầng dây âm tường là có thể yên tâm sử dụng suốt đời công trình.

3. Các hạng mục chính trong bản vẽ thiết kế nhà thông minh

Một bộ hồ sơ thiết kế hoàn chỉnh sẽ lên phương án chi tiết cho từng khu vực sinh hoạt:

Chiếu sáng thông minh và kịch bản ánh sáng

Ứng dụng công nghệ điều khiển chiếu sáng DALI giúp đèn tăng giảm độ sáng êm ái, không bị giật hay chớp nháy khi dimming. Kết hợp cùng giải pháp chiếu sáng Human Centric Lighting, ánh sáng trong nhà sẽ tự đổi màu theo ánh sáng mặt trời tự nhiên: ban ngày là ánh sáng trắng giúp tập trung làm việc, chiều tối chuyển dần sang ánh vàng ấm giúp mắt thư giãn và cơ thể dễ chìm vào giấc ngủ.

Điều khiển máy lạnh trung tâm

Hệ thống kết nối trực tiếp với dàn lạnh giấu trần thông qua giải pháp tích hợp điều khiển điều hòa VRV/VRF của Daikin, Mitsubishi, Panasonic… Bạn không cần treo bảng điều khiển máy lạnh riêng của hãng lên tường mà có thể chỉnh nhiệt độ ngay trên mặt công tắc thông minh hoặc màn hình cảm ứng trung tâm.

Phím bấm thông minh cao cấp

Thay thế toàn bộ công tắc nhựa bằng các dòng công tắc thông minh Ekinex của Ý hoặc phím bấm JUNG của Đức. Các thương hiệu này sử dụng vật liệu kim loại chải xước, kính cao cấp với màu sắc đồng bộ cùng phong cách nội thất của căn biệt thự.

Âm thanh đa vùng thư giãn

Hạ tầng dây loa được quy hoạch sẵn cho giải pháp âm thanh đa vùng. Các cục đẩy công suất và bộ phát nhạc được cất gọn trong tủ kỹ thuật, truyền nhạc riêng biệt ra loa âm trần ở phòng khách, sân vườn hay phòng tắm master mà không để lộ dây ra ngoài.

Màn hình điều khiển trung tâm trực quan

Cả ngôi nhà được quản lý thông qua hệ thống điều khiển Savant (Mỹ). Bạn có thể xem toàn bộ trạng thái đèn, rèm, camera của các tầng thông qua một màn hình cảm ứng gắn tường hoặc remote kim loại đặt tại phòng khách.

4. Bản vẽ thiết kế nhà thông minh gồm những gì?

Để thợ điện công trình thi công đúng ý, hồ sơ thiết kế cần có 4 bản vẽ cơ bản:

• Bản vẽ mặt bằng bố trí thiết bị: Đánh dấu chính xác vị trí gắn công tắc (cao độ bao nhiêu cm), vị trí gắn cảm biến trên trần và camera an ninh ở từng phòng.
• Sơ đồ đi dây: Chỉ định rõ loại dây tín hiệu chuyên dụng, đường đi của ống luồn dây và khoảng cách cách ly với dây điện 220V để tránh bị nhiễu điện.
• Bản vẽ tủ điện điều khiển: Sắp xếp vị trí các bộ điều khiển trung tâm, bộ nguồn và thiết bị chống sét bên trong tủ điện ở từng tầng.
• Bảng kịch bản sử dụng: Liệt kê rõ các phím bấm sẽ làm nhiệm vụ gì: ví dụ bấm phím số 1 là kịch bản “Tiếp khách” (bật đèn chùm, mở rèm, mở nhạc); bấm giữ 2 giây là kịch bản “Đi ngủ” (tắt hết đèn ngoài phòng khách, khóa cửa, bật báo động).

5. Kinh nghiệm thực tế: 3 lỗi thường gặp khi làm điện thông minh

Từ thực tế đi giám sát công trình, đây là 3 lỗi thợ điện rất hay mắc phải nếu không có bản vẽ thiết kế chỉ dẫn từ đầu:

• Thợ tiện tay luồn chung dây tín hiệu với dây nguồn 220V: Để tiết kiệm ống ruột gà, thợ điện hay nhét chung sợi cáp tín hiệu điều khiển vào cùng một ống với dây nguồn cấp cho bếp từ hay máy lạnh. Hậu quả là từ trường của dòng điện mạnh làm nhiễu tín hiệu, khiến công tắc lúc bấm được lúc không. Kinh nghiệm: Dây tín hiệu điều khiển bắt buộc phải đi ống riêng và cách dây điện 220V ít nhất 20cm.
• Chừa tủ điện ở các tầng quá chật: Thợ điện truyền thống thường chỉ chừa tủ điện nhỏ vừa đủ gắn mấy cái aptomat (CB). Tủ điện nhà thông minh cần không gian lớn gấp đôi để đặt thêm các bộ điều khiển trung tâm và bộ cấp nguồn. Nếu không tính trước, sau này phải đục tường cấy thêm tủ rất mất thẩm mỹ.
• Bẻ gập ống luồn dây góc 90 độ: Dùng co vuông bẻ gập ống luồn âm sàn làm ống bị thắt lại. Đến lúc thợ kéo dây cáp tín hiệu rất dễ bị kẹt, kéo mạnh tay làm đứt lõi đồng bên trong mà không hay biết.

6. Quy trình 5 bước tư vấn và thi công bài bản

Để hệ thống hoàn thiện đúng tiến độ và sử dụng ổn định, quy trình làm việc thường chia thành 5 bước:

• Bước 1: Lắng nghe nhu cầu của gia đình: Ngồi lại cùng gia chủ và kiến trúc sư để hiểu thói quen sinh hoạt, nhu cầu thực tế của từng thành viên để lên danh sách các tính năng cần làm.
• Bước 2: Lên giải pháp và dự toán chi phí: Đề xuất các thiết bị phù hợp với phong cách nội thất và gửi bảng dự toán rõ ràng từng hạng mục.
• Bước 3: Phát hành bản vẽ kỹ thuật: Khớp nối bản vẽ bố trí công tắc, đường đi dây và bản vẽ tủ điện với bên nhà thầu điện nước (M&E) của công trình.
• Bước 4: Giám sát giai đoạn đi ống thô: Kỹ sư nhà thông minh trực tiếp ra công trường kiểm tra xem thợ rải ống, kéo dây có đúng chuẩn kỹ thuật không, đo kiểm tra dây trước khi trát tường và đổ sàn.
• Bước 5: Lắp thiết bị, cài đặt kịch bản và bàn giao: Sau khi công trình sơn nước và lắp xong nội thất, kỹ sư sẽ gắn các mặt phím bấm, cảm biến lên tường, cài đặt các kịch bản theo thói quen của gia chủ và hướng dẫn cả nhà sử dụng.

7. Dự toán chi phí thiết kế và lắp đặt nhà thông minh

Chi phí làm nhà thông minh cho biệt thự thường phụ thuộc vào diện tích nhà và số lượng tính năng bạn muốn đưa vào. Khung báo giá nhà thông minh biệt thự thường chia thành 3 mức đầu tư:

• Mức cơ bản: Bật/tắt đèn từ xa, điều khiển rèm tự động và hệ thống camera báo động. Phù hợp cho nhà phố hoặc gia chủ chỉ cần những tiện ích cốt lõi.
• Mức nâng cao: Thêm hệ thống đèn chỉnh độ sáng mượt mà (DALI dimming), điều khiển máy lạnh trung tâm giấu trần, cảm biến tự động bật đèn theo bước chân và màn hình cảm ứng trung tâm.
• Mức cao cấp toàn diện: Toàn bộ hệ thống chạy dây KNX chuẩn Châu Âu, đèn đổi màu theo ánh sáng tự nhiên (HCL), âm thanh đa vùng khắp các phòng, kiểm soát không khí sạch và sử dụng mặt công tắc kim loại/kính nhập khẩu nguyên chiếc.

8. Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nên bắt đầu thiết kế nhà thông minh vào thời điểm nào là tốt nhất?

Thời điểm tốt nhất là ngay khi bạn vừa chốt xong bản vẽ mặt bằng kiến trúc và chuẩn bị vẽ bản vẽ điện nước (M&E). Bắt tay làm lúc này sẽ giúp chừa sẵn ống luồn dây và vị trí tủ điện chuẩn xác, không bao giờ phải đục tường sửa lại.

Bản vẽ nhà thông minh có thay thế được bản vẽ điện nước thông thường không?

Không thay thế được. Bản vẽ nhà thông minh là phần bổ trợ cho hệ thống điều khiển tự động. Bản vẽ này sẽ kết hợp song song với bản vẽ cấp nguồn điện chính và thông gió của bên nhà thầu cơ điện.

Nhà đã xây xong hoàn thiện rồi có làm nhà thông minh được không?

Vẫn làm được bình thường. Lúc này giải pháp tối ưu là sử dụng các dòng công tắc thông minh không dây (dùng sóng Zigbee). Bạn chỉ cần tháo các mặt công tắc cơ cũ ra và thay công tắc thông minh vào đúng vị trí đó là dùng được ngay.

Một hệ thống nhà thông minh tốt là hệ thống đem lại sự thoải mái tự nhiên cho cả gia đình mà không đòi hỏi người dùng phải hiểu về công nghệ. Bạn có thể tham khảo thêm hình ảnh các công trình thực tế tại danh mục dự án nhà thông minh thực tế để có cái nhìn trực quan nhất trước khi quyết định phương án cho tổ ấm của mình.

Etron Smarthome: Kiến tạo trải nghiệm sống thông minh

• Hotline: 1900 4436
• Email: [email protected]
• Địa chỉ: 110 Trương Văn Bang, Phường Cát Lái, TP.HCM

Câu hỏi thường gặp